Post Carbon Enstitü'sü sunar
Hız Treninde Son Yolculuk
Fosil yakıtların kısaltılmış tarihi
Her şey 'Büyük Patlama'yla' başladı.
Bekleyin, o kadar geriye gitmemize gerek yok.
Dünya 4.5 milyar yıl önce biçimlendi.
Hayır, hala çok uzak.
Şunu deneyelim: Orta Çağlar zamanında,
İngiltere'deki insanların yakacak odunları biter, ve odun yerine
kömür yakmaya başlarlar, ama toprak üstündeki tüm kömürleri tüketirler.
Madenciler derin kazılar yaparlar. Kömür madenleri suyla dolar.
Samuel Newcomen madencilerin kazmaya devam edebilmesi için
suyu çeken ve kömürle çalışan bir buhar makinası icat eder.
.
James Watt makineyi başka kullanım alanları için pratik hale getirir.
Böylelikle Sanayi Devrimi için gereken fosil yakıtlara
ve bu yakıtları kullanabilecek araçlara sahibiz.
Her şey bundan sonra başlar
Madenciler kömür çıkarırken zorlanırlar. Raylar işlerini kolaylaştırır.
.
Raylar ve buharlı makine kombinasyonu trenyolu yapar.
Micheal Faraday ilk elektrikli motoru yapar.
Nicola Tesla alternatif akımı icat eder.
Çok zaman geçmeden, kamu şirketleri elektrik üretmek için kömür yakmaya başlarlar.
Bu sırada, Edwin Drake Pensilvanya'da ilk petrol kuyusunu kazar,
ve Carl Daimler petrolle çalışan bir otomobil yapar.
Katran ve petrol endüstriyel kimyasallara ve
yaşam süresini uzatan ilaçlara dönüşür. Nüfus artar.
Wright kardeşler petrol yakıtı kullanılan havacılığa başlar.
Fritz Haber ve Carl Bosch fosil yakıtlardan gübre yapar.
Gübre ve petrol gücüyle çalışan traktörler
yiyecek üretimini arttırıp, daha çok insanı beslemeye başlar.
1.Dünya Savaşı ilk fosil yakıtlı çatışma olur.
Sonra bizi güdümlü füzeler ve atom bombaları ile tanıştıran 2.Dünya Savaşı gelir.
İkisinin arasında, kısmen fazla üretimden kaynaklanan büyük buhran olur.
Üretimde kullanılan makina gücü ürünleri insanların ihtiyacından daha hızlı üretir.
Reklamcılık yöneticileri aşırı üretimi dengelesin diye 'tüketicilik' kavramını icat ederler.
İşte 1950'ler.
Reklamcılar yeni nesilleri de tüketici yapabilmek için televizyonu kullanır.
70'lerde, petrol şoku yaşanır.
İnsanların petrole olan bağımlılıklarını anlamalarıyla büyük bir bunalım başlar.
Enerji kriziyle birlikte, çevreci hareket doğar.
Ancak petrol fiyatları düşer ve herkes enerji sıkıntısını unutur.
Piyasa ve planlı ekonomi arasında bir restleşme başlar.
Piyasa kazanır. Güle güle şeytan Sovyet İmparatorluğu.
Politikacılar piyasanın her şeyi çözeceğine karar verirler.
Kişisel bilgisayarlar ortaya çıkar.
Piyasa, iş gücünün Çin'de daha ucuz olduğunu anladığında
globalleşme ön plana çıkar.
Birden herkesin cep telefonu olur. Ama dünya petrol üretimi yavaşlar.
Çin şu anda ihracat mallarını üretebilmek için dünya kömürünün yarısını yakıyor.
Peki Çin büyümesini daha da hızlandıracak kömür ve petrolü nereden bulacak?
Çevresel problemler her yerde!
Yükselen karbondioksit seviyesi rekor sıcaklık dalgalarına, sellere,
kuraklığa neden oluyor. Okyonuslar asitleniyor.
Endüstriyel tarım toprağın üst katmanını her yıl 25 milyar ton aşındırıyor.
Antik ormanlar yok oluyor.
Türler normal oranlardan bin kat daha hızlı tükeniyor.
Taze su kaynakları yetersiz yada kirlenmiş.
Petrol şirketleri millerce derinlikte deniz suyunun altını kazıyor çünkü kolay petrol tükendi.
Ama denizdeki bir petrol platformu patlıyor ve Meksika Körfezini kirletiyor.
Amerika gazinoya dönerken sanayi kirliliği iş gücünün
ucuz olduğu ülkelere taşınıyor.
Finans sektörü ekonominin yüzde kırkını kapsıyor.
Ama Amerikan Borsasi asiri borc ve riskle yukleniyor.
Bankalar çöküyor. İşsizlik artıyor. Güven yok oluyor!
Ekonomi çöküşün eşiğinde!
Günümüze gelirsek... İki yüz yılda ne kadar yol kattettiğimiz
inanılmaz. Sanayileşmenin başlangıcından bu yana
sadece üç insan hayatı geçti.
Ama nereye gidiyoruz?
Populasyonu ikiye katlamaya devam edemeyiz.
Atmosfere karbon pomplamaya devam edemeyiz.
Toprağı mahvetmeye devam edemeyiz.
Popülasyonu ve tüketimi arttırmaya ya da
ekonomimizi tükenen fosil yakıtlar üzerine kurmaya devam edemeyiz
Sadece borç krizini çözmek için daha fazla para basamayız.
Eğlenceli bir yolculuktu ama limitler var.
Hayır, bu dünyanın sonu değil ama hızlıca yapmamız gereken dört şey var.
Fosil yakıtlar olmadan yaşamayı öğrenmek
Bildiğimiz ekonomik büyümenin sonuna hazırlanmak
Yedi milyar insana yaşam imkanı sağlayıp
popülasyonu sürdürülebilir bir seviyede dengelemek
ve bize miras kalan çevresel hasarla ilgilenmek.
Kısaca, doğanın yenilenebilir kaynaklarının yenilenme hızını
göz önüne alarak yaşamak zorundayız
Bunu yapabilir miyiz?
Başka seçeneğimiz yok!
Alternatif enerji kaynakları önemli
ama hiçbiri sahip olduğumuz zaman içinde fosil yakıtların yerini tamamen alamaz
Ayrıca, ulaşım, elektrik ve tarım altyapımızı da
benzin kömür ve gaza uygun olarak tasarladık.
Enerji kaynaklarını değiştirmek, şehirleri, üretim süreçlerini,
sağlık hizmetlerini ve daha bir çoklarını yeniden tasarlamamızı gerektirecek
Ayrıca, bazı kültürel değerlerimiz hakkında yeniden düşünmeliyiz
Global problemlerimizden hiç biri bağımsız olarak ele alınamaz
ve birçoğu da tamamen çözülemez.
İş için alışılmadık şekilde hazırlanmalıyız.
En iyi hedefimiz dirençli olmak,
alacağımız darbeleri karşılayıp yolumuza devam etmek.
Eğer birşeyler yapmazsak, bizi yine bir post-karbon gelecek bekliyor olacak
ancak karanlık bir gelecek.
Dolayısıyla, bir değişim planlayacaksak
elimizde sağlıklı, yaratıcı insanlardan oluşan güçlü toplumları
ve milyonlarca türü içeren ekosistemleri
barındıran bir dünya olabilir.
Öyle yada böyle, yaşam boyu sürecek bir yolculuğun içindeyiz.
Meseleyi anlamalı ve işe koyulmalı.
Herkes elini taşın altına koyacak.
Post Karbon Enstitüsü
Anlatan: Richard Heinberg
Ilüstrasyon: Monstro - www.monstrodesign.com